Tại Mỹ, Halloween Được Tổ Chức Lần Đầu Tiên Vào Thế Kỷ Nào? Khám Phá Hành Trình Lịch Sử
Halloween, một trong những lễ hội được mong chờ nhất trong năm, luôn mang đến không khí huyền bí, rùng rợn nhưng cũng đầy thú vị. Mỗi khi tháng 10 về, những trang phục hóa trang độc đáo, những quả bí ngô được khắc hình mặt quỷ và những câu chuyện ma mị lại tràn ngập khắp nơi. Tuy nhiên, bạn đã bao giờ tự hỏi: tại Mỹ, Halloween được tổ chức lần đầu tiên vào thế kỷ nào? Câu trả lời không đơn giản chỉ là một con số, mà là cả một hành trình dài đằng sau sự du nhập và phát triển của lễ hội này trên đất Mỹ.
Để hiểu rõ nguồn gốc của Halloween tại Mỹ, chúng ta cần quay ngược thời gian, nhìn lại những ảnh hưởng văn hóa từ châu Âu, đặc biệt là từ Ireland và Scotland. Những người nhập cư từ các quốc gia này đã mang theo những phong tục, truyền thống Halloween của họ đến Tân Thế Giới.
Nguồn Gốc Sâu Xa Của Halloween: Lễ Samhain Cổ Đại
Trước khi tìm hiểu về Halloween tại Mỹ, điều quan trọng là phải hiểu về nguồn gốc xa xưa của nó. Lễ hội Halloween mà chúng ta biết ngày nay có nguồn gốc từ lễ hội Samhain của người Celt cổ đại, diễn ra cách đây hơn 2.000 năm tại các vùng đất nay là Ireland, Vương quốc Anh và miền Bắc nước Pháp.
Lễ Samhain đánh dấu sự kết thúc của mùa hè và vụ thu hoạch, đồng thời là sự khởi đầu của mùa đông lạnh giá, u tối. Người Celt tin rằng vào đêm trước năm mới của họ (ngày 1 tháng 11), ranh giới giữa thế giới người sống và người chết trở nên mờ nhạt. Họ tin rằng các linh hồn người đã khuất có thể trở về trần thế.
Để đối phó với sự trở về của các linh hồn, các thầy tu Druid sẽ đốt những đống lửa khổng lồ. Mọi người thường tụ tập quanh đống lửa, đốt cháy cây trồng và vật nuôi làm vật hiến tế cho các vị thần. Họ cũng đeo mặt nạ và mặc trang phục làm từ da thú để xua đuổi tà ma hoặc để trà trộn vào đám đông linh hồn.
Chính những tập tục này đã đặt nền móng cho các hoạt động đặc trưng của Halloween sau này như hóa trang và những yếu tố ma mị.
Sự Du Nhập Của Halloween Vào Mỹ: Những Bước Chân Đầu Tiên
Khi người châu Âu, đặc biệt là những người nhập cư từ Ireland và Scotland, bắt đầu đến định cư ở Bắc Mỹ vào thế kỷ 19, họ đã mang theo những phong tục Halloween của mình. Tuy nhiên, Halloween lúc bấy giờ chưa phải là một lễ hội phổ biến và có tổ chức quy mô trên toàn nước Mỹ.
Ban đầu, Halloween ở Mỹ mang nhiều nét tương đồng với các lễ hội mùa thu của người bản địa và các phong tục châu Âu. Những hoạt động như kể chuyện ma, nhảy múa và cầu nguyện cho vụ mùa là phổ biến. Tuy nhiên, nó chưa thực sự trở thành một sự kiện văn hóa đại chúng.
Thế kỷ 19 chứng kiến sự gia tăng đáng kể của người nhập cư Ireland đến Mỹ, đặc biệt là sau Nạn đói Khoai tây. Cùng với họ là những truyền thống Halloween, bao gồm cả việc khắc bí ngô (trước đó ở Ireland, người ta thường khắc củ cải hoặc khoai tây) và các hoạt động liên quan đến ma quỷ, linh hồn.
Sự Phát Triển Và Bản Địa Hóa Của Halloween Tại Mỹ
Phải đến cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, Halloween mới thực sự bắt đầu định hình và trở nên phổ biến trên toàn nước Mỹ. Đây là giai đoạn mà lễ hội dần được “bản địa hóa”, loại bỏ bớt các yếu tố quá mê tín dị đoan và tập trung vào khía cạnh giải trí, cộng đồng.
Vào cuối những năm 1800, các cộng đồng bắt đầu tổ chức các buổi tiệc Halloween cho trẻ em và người lớn. Các trò chơi, hóa trang và kể chuyện trở nên phổ biến hơn. Mục tiêu của các buổi tiệc này là để cộng đồng cùng nhau kỷ niệm, giảm bớt các hành vi phá hoại, nghịch ngợm thường xảy ra trong đêm Halloween.
Vậy, tại Mỹ, Halloween được tổ chức lần đầu tiên vào thế kỷ nào với quy mô và hình thức như chúng ta thấy ngày nay? Mặc dù các hoạt động tiền thân đã tồn tại từ trước, nhưng có thể nói, việc Halloween thực sự được công nhận, tổ chức rộng rãi và mang đậm bản sắc Mỹ bắt đầu manh nha từ thế kỷ 19 và phát triển mạnh mẽ vào đầu thế kỷ 20.
“Trick-or-Treating” – Hoạt Động Kinh Điển Ra Đời Như Thế Nào?
Một trong những hoạt động đặc trưng nhất của Halloween tại Mỹ chính là “trick-or-treating” (cho kẹo hay bị ghẹo). Hoạt động này cũng có nguồn gốc từ châu Âu và được phát triển tại Mỹ.
Ý tưởng về việc đi xin đồ ăn hoặc tiền bạc vào các dịp lễ hội đã tồn tại từ lâu đời. Ở châu Âu thời Trung cổ, có phong tục “souling”, khi người nghèo đi từ nhà này sang nhà khác vào ngày Lễ Các Đẳng (All Souls’ Day – 2 tháng 11), cầu nguyện cho những người đã khuất để đổi lấy những chiếc bánh “soul cakes”.
Tại Mỹ, “trick-or-treating” bắt đầu trở nên phổ biến vào những năm 1930, trong thời kỳ Đại Suy Thoái. Lúc này, hoạt động này được xem là một cách để giải tỏa căng thẳng và cũng là cách để kiểm soát các hành vi phá hoại của thanh thiếu niên vào đêm Halloween.
Các bài báo vào những năm 1930 và 1940 thường xuyên nhắc đến “trick-or-treating” như một cách để người dân hưởng ứng lễ hội và giảm thiểu thiệt hại cho tài sản công cộng.
Sự Kiện Halloween Hiện Đại: Từ Ma Quái Đến Văn Hóa Đại Chúng
Đến giữa thế kỷ 20, Halloween đã hoàn toàn trở thành một lễ hội văn hóa đại chúng tại Mỹ. Các trường học bắt đầu tổ chức các hoạt động Halloween cho học sinh, các thị trấn tổ chức diễu hành và các gia đình trang trí nhà cửa.
Các yếu tố kinh dị, ma quái vẫn còn đó, nhưng chúng được lồng ghép vào các trò chơi, phim ảnh và các sự kiện giải trí. Halloween không chỉ còn là đêm của những linh hồn mà còn là dịp để mọi người thể hiện sự sáng tạo qua trang phục, đồ trang trí và cả những món ăn.
Sự phát triển của truyền thông đại chúng như truyền hình và điện ảnh cũng góp phần không nhỏ vào việc lan tỏa hình ảnh và văn hóa Halloween của Mỹ ra toàn thế giới.
